Kadın hakları mücadelesinin evrensel sembolü olarak kabul edilen Dünya Kadınlar Günü için geri sayım devam ediyor. Her yıl 8 Mart tarihinde kutlanan bu anlamlı gün, toplumsal cinsiyet eşitliği ile kadınların sosyal, ekonomik ve siyasi haklarının önemine dikkat çekme açısından büyük bir öneme sahiptir. Birleşmiş Milletler, 1977 yılında bu tarihi resmî olarak tanısa da, 8 Mart’ın kökenleri 20. yüzyılın başındaki emek ve hak arayışlarına uzanır. Peki, kadınlar bu özel günü hangi tarihte kutlayacak? Ve bu önemli günün tarihi geçmişinde neler yer alıyor? İşte 8 Mart’ın ortaya çıkış hikayesi ve anlamı…
8 MART NEDİR?
Dünya Kadınlar Günü, ya da diğer yaygın adıyla Dünya Emekçi Kadınlar Günü, her yıl 8 Mart’ta kutlanır. Gün, sıklıkla "8 Mart Dünya Kadınlar Günü" ismiyle anılmaktadır. Bu yıl yani 2026'da 8 Mart, Pazar günü gerçekleşecektir.
8 MART’TA NELER YAŞANDI?
1857 yılında New York'taki bir tekstil fabrikasında, grev yapan işçilerin üzerine polis memurları kapıları kapatmıştır. Bu olay sonucunda fabrikada çıkan bir yangında 120 kadın hayatını kaybetmiştir. 1908 yılında yine New York'ta, çoğunluğu sosyalist kadın işçilerden oluşan bir grup, sendikal haklar ve kadınlara oy hakkı talepleriyle büyük bir yürüyüş düzenlemiştir.
Rusya’da, 1917 yılının 23 Şubat’ında (Jülyen takvimine göre) çarlığı sonlandıran ayaklanmalar başlamıştır. Bu süreçte kadınlar da protestolar düzenleyerek grevler yapmışlardır. Jülyen takvimindeki bu tarih, Gregoryen takvime göre 8 Mart’a denk gelmektedir.
DÜNYA KADINLAR GÜNÜ TARİHİ
Dünya Kadınlar Günü, 1977 yılına dek resmi bir statü kazanamamıştır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 16 Aralık 1977'de, 1917 Şubat Devrimi'nde gerçekleşen olaylardan yola çıkarak 8 Mart'ın Dünya Kadınlar Günü olarak anılması kararlaştırılmıştır. Türkiye’de bu özel gün, ilk kez 1921 yılında kız kardeşler Rahime Selimova ve Cemile Nuşirvanova’nın çabalarıyla gündeme gelmiş, ancak 1975'e kadar bu kutlamaya izin verilmemiştir. 1975 yılında 'Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı' ilan edilmiş ve Türkiye, Birleşmiş Milletler üyesi olması sebebiyle 1975'te düzenlenen 'Kadın Yılı Kongresi' sayesinde bu kutlama yeniden popülerlik kazanmıştır.
Askerî yönetim, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlamalarını yasaklamıştır. Ancak 1984 yılındaki demokratik yeniden dönüşle birlikte bu kutlamalar tekrar başlamıştır.
KADINLAR GÜNÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ
8 Mart Dünya Kadınlar Günü, kadınların toplumsal, ekonomik, kültürel ve siyasal alandaki başarılarını kutlama amacı taşımakla birlikte, aynı zamanda kadın hakları için mücadeleye dikkat çekme işlevi de görmaktadır.
Dünya Kadınlar Günü'nün tarihi, 1908 yılında New York'taki tekstil işçilerinin gerçekleştirdiği grevle başlamaktadır. Kadın işçiler, daha iyi çalışma koşulları, daha yüksek ücretler ve eşit haklar talep etmek için sokaklara dökülmüştür. Bu önemli tarih, zaman içerisinde kadın hakları mücadelesinin simgesi haline gelmiştir.
Kadınlar Günü, yalnızca kadınların değil, tüm toplumun, kadın hakları ve eşitliği konusunda sorumluluk taşıması gereken bir günü temsil etmektedir.
